Bir Çevirmenin Dünyası

Bir çevirmen gözüyle her şey…

Okurlardan Rica

Çoğumuz bir kitabı beğendiğimiz zaman bunu çevremize tavsiye ederiz. Sosyal medyanın yoğun bir biçimde kullanılmasıyla bu çevre çok genişledi. Facebook tam bir kitap yorumları cenneti haline geldi. (Kim bilir belki de cehennemi). Kitap yorumları paylaşan bir sürü blog var ve çoğunun üye sayısı oldukça yüksek. İnternet’te kısa bir araştırma yaparak her hangi bir kitap hakkında istemediğimiz kadar yoruma ulaşabiliyoruz.Ama benim dikkatimi çeken başka bir konu var ve bu, beni rahatsız ediyor.
Şöyle ki…
Bu sayfalarda yazılan yorumlar genelde olumlu görüşler. Türkiye’de çok az sayıda kitap hakkında olumsuz yazıyla karşılaşıyoruz. Olsa bile daha yüzeysel oluyor. Ya da bana öyle denk geldi. Bu durumda, yazılan bütün kitaplar genelde iyi mi diye düşünmeden edemiyorum. Belki de insanlar sevdiklerini yazıp, sevmediklerini bir kenara atıyorlar. Başka bir düşünce ise okuyucunun beklentisinin çok yüksek olmadığı yönünde olabilir ama ben öyle düşünmek istemiyorum. Yine de en çok satan kitaplara baktığımda bu düşünce aklıma gelmiyor değil.
Diğer dikkatimi çeken bir konu ise övgülerle ilgili…
Kitap göklere çıkarılıyor; yayınevine o kitap için teşekkürler ediliyor. Yayınevine teşekkür çok güzel bir şey tabii. Bir kitabın piyasaya çıkmasında oradaki herkesin emeği çok büyük. Onlar olmasa severek okuduğumuz kitaplara ulaşmamız mümkün değil. Ama teşekkürü hak eden ve maalesef çok az söz edilen birileri daha var: Çevirmenler. O kadar az yazıda çeviriye övgü okudum ki… Oysa o kitabı keyifle okuyacağınız hale getirmekte çok büyük payı var çevirmenlerin. Bize bir kitabı sevdiren ya da elimizden bıraktıran onların kullandığı dil, akıcı ve doğru dil kullanımları. Evet, bizler birer yazar değiliz ama kitabın dili söz konusu olduğunda yazar kadar emeğimiz var. Öyleyse bizle ilgili de güzel bir kaç kelime neden yazılmıyor?
Çünkü çoğunluk bundan haberdar değil. Bir kitap okurken çevirmen adına bakan kişilerin sayısı bir elin parmaklarını geçmez. Bizlerin verdiği emek dikkat bile çekmez. Taa ki çeviri rahatsız edici boyutlarda olana kadar. İşte o zaman çeviri ile ilgili görüşler paylaşılır. Çevirmen yerden yere vurulur.
Sizce bu haksızlık, değil mi? Kötü çeviriyi tabii ki eleştirin; hatta yayınevine şikayet edin. Ve kitap alırken o çevirmenden uzak durun. Gerektiğinde eleştirin ki hatalar düzelsin. Ama iyi çeviri için de güzel bir kaç söz paylaşın. Paylaşın ki bu işi hakkıyla yapanlar mutlu olsun.
Yazım hataları için sadece çevirmeni suçlamayın. Sonuçta bizler de klavye kullanarak yazıyoruz ve yanlış tuşa basabiliyoruz. çalışma tempomuzda bazı yazım hataları gözümüzden kaçabiliyor. Ama o kitap baskıya girmeden önce bir kaç kez editörler tarafından okunuyor ki bu tür hataları bulmak onların görevi.
Kitap isimleri çevirilerine gelince. Özellikle son zamanlarda bir kitabın adıyla ilgili “Bu ne biçim çevirmen? Bu ismi nasıl böyle çevirmiş?” dendiğini  duyuyorum sık sık. Kitap adları konusunda çevirmenin fikri alınır ama son karar yayınevine aittir. Özüne bağlı kalınan kitaplar olduğu gibi, Türkçe’ye çevrilince etkisini kaybeden isimler de var. Bu durumda yayınevleri daha ilgi çekici bir isimle çıkarabiliyorlar o kitabı.
Kısaca her zaman başarı yazarın ve yayınevlerinin, başarısızlık ise çevirmenin değil.
Bunları niye yazıyorum?
İyi kitaplar, başarılı çeviriler okumak sizlerin elinde. Gücünüzü kullanın. Yayınevlerini uyarın. Çeviriyi önemseyin. Arada bir de olsa iyi çevirilere teşekkür edin.
Çok şey mi istiyorum?
Reklamlar

6 comments on “Okurlardan Rica

  1. Arzu Alltınanıt
    15 Mayıs 2013

    Çok teşekkürler, Suat Bey. Ne hoş bir yorum bu böyle. Çok mutlu oldum.

    Beğen

  2. Suat Akca
    14 Mayıs 2013

    söylediklerinize katılmamak mümkün değil Arzu Hanım. Açıkcası bu kadar kitap okuyan bir kişi olarak hiç bir zaman çevirmen kısmı ile ilgilenmedim. Son dönemlerde bazı yayın evi editör ve saha sorumlusu dostlar sayesinde çeviri kitaplar okumaya başladım.(dünya klasikleri hariç)Bir çevirmen kesinlikle en iyi kitabın çöpe atılmasını sağlayabilir. Sizin gibi bu işi sadece para için yapmayan kişiler sayesinde lezzetlerle donatılmış kitaplar okuyabiliyoruz. Bu anlamda büyük bir teşekkürü hak ettiğinize inanıyorum.sevgi ve dostlukla…

    Beğen

  3. Arzu Alltınanıt
    14 Mayıs 2013

    Teşekkürler, İnci. Sadece farkındalık yaratmak istedim.

    Beğen

  4. Arzu Alltınanıt
    14 Mayıs 2013

    Teşekkürler.

    Beğen

  5. inci pyn
    14 Mayıs 2013

    Çok güzel bir tespitte bulunmuşsunuz Arzu hanım, genelde yorumlarımda çeviriye dair bir iki şey söylemeye çalışırım ama çoğunluğunda da atlarım ama bundan sonra özellikle bu kısma önem vereceğim.. En büyük emeğin çevirmenlerin olduğu değişmez bir gerçek :))

    Beğen

  6. cgdmag
    14 Mayıs 2013

    tebrikler
    çok doğru tespitlerde bulunmuşsunuz.

    Beğen

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 14 Mayıs 2013 by in Çeviri, Tüm Yazılarım and tagged , , , , .
%d blogcu bunu beğendi: