Bir Çevirmenin Dünyası

Bir çevirmen gözüyle her şey…

İtiraf ediyorum: Yazar çok güzel yazmış, ben kötü çevirdim.

Dünyadaki tüm yazarların kitaplarını Türkçe yazdıklarını, çok az bir bölümünde kendi dillerini kullandıklarını ve çevirmenlerin sadece orayı çevirdiklerini ve bu işi de genellikle kötü yaptıklarını biliyor muydunuz?

Nereden mi çıktı bu?

İnanın öyleymiş, ben de yeni öğrendim. Nasıl öğrendiğimi anlatayım bana hak vereceksiniz.

Çevirdiğimiz kitaplar piyasaya çıktığında okurlardan yorumlar almaya, bloglarda yorumlanmaya başlıyor. Özellikle çok beklenen ve sevilen bir kitapsa bu sayıyı artıyor. İşte Tersyüz’de bu oldu. Kitap daha çeviri aşamasındayken çok sayıda okurun okuma listesine girmişti, çıktığı anda kapışıldı ve beğenildi. Doğal olarak hemen hemen bütün kitap bloggerlarının sayfalarında yer aldı. Buraya kadar her şey harika…

Bloggerların çoğu kitabın tüm künyesini yayınlarken ne çevirmenden söz ettiler ne de çeviriden. Çevirmene Saygı çağrılarımıza olumlu dönüş yapıp emeğimize değinen, adımızı anan bloggerler oldu. Kendilerini sonsuz teşekkürler. Hiç oralı olmayanlar da oldu. Kabullendik. 🙂

Amaaaa…

Son yorumlardan biri bardağı taşıran son damla oldu. Şöyle yazmıştı blogger özet olarak: “Yazarın dili çok akıcı, çok güzel… Savaş bölümleri çok yüzeysel geçilmiş, çeviriden olabilir diye düşünüyorum.”

İtiraf ediyorum çok sinirlendim, cevap vermemek için kendimi zor tuttum. Meslektaş dostlarım “Boş ver çocuk yaşta,” diye beni sakinleştirmeye çalıştılar. Haklıydılar. Ama bir anne olarak asıl eğitim çocuk yaşta alındığını biliyorum. Yine de sessiz kaldım. bugun-cok-sinirli-olabilirsiniz

Sessizliğimi bozma özgürlüğümü kendi blogumda kullanıyorum ve diyorum ki:

“Sevgili kardeşim, kitabın savaş bölümleri dışındaki kısımları yazar Türkçe mi yazdı? Ben sadece savaş bölümleri mi çevirdim? Yazarın tarzı o olamaz mı? Bir çevirmenin yazarın tarzına bağlı kalması gerektiğini bilmiyor musun? Kitabın dili akıcı ise ve sadece savaş bölümleri yüzeyselse bu yazardan mı kaynaklanıyordur çevirmenden mi?”

Allah aşkına bir yorumda bulunurken mantıklı şeyler söyleyin. “Berbat bir çeviriydi,” deyin razıyım. “Sen bu işi bırak,” deyin razıyım. Ama bana “yazarın dili çok akıcı, kitabın şurası sıkıcı o da çeviriden olabilir,” demeyin. Haa, bu tür yorumları profesyonel bir yaklaşım adına yapmaksa amacınız o zaman bir zahmet orijinalini de okuyun.Aksi takdirde komik oluyorsunuz.

 

Reklamlar

8 comments on “İtiraf ediyorum: Yazar çok güzel yazmış, ben kötü çevirdim.

  1. mutlulukoyunu
    17 Mart 2015

    Konuda bahsi geçen kitabın ne orijinalini okudum ne de çevirisini ancak şunu kabul etmelisiniz ki bazı çevirmenler kitabın dilini korkunç bir hale getiriyor. Çevirmenlik bir yazıyı birebir o dildeki eş anlamlıları ile çevirmekten başka bir şey. Biraz anlam bütünlüğü ve okunurluk sağlamak lazım. Yazar bunu sağlasa da çevirmen bunu yansıtamıyor. Belli ki bu yorumu yapan kişi de sizin çeviri dilinizi beğenmemiş. Bu kitap ile ilgili olumlu yorumları mutluluk ile paylaşmışsınız ancak herkesin çevirinizi beğenmesi mümkün değil. Sizin gibi bir uzmanın biraz daha profesyonel davranmasını beklenir. Eleştirilere de açık olmalısınız nacizane. Sadece sayfalar dolusu övgüler yazan okurlardan ibaret değil dünya. Durumu kabul edip eleştiriyi kendiniz açısından olumlu hale getirmek sizin için daha faydalı olacaktır.

    Beğen

    • Arzu Altınanıt
      18 Mart 2015

      Kesinlikle katılıyorum. Çevirmenlik birebir o dildeki anlamı çevirmek değil, kendi dilimizde bunu nasıl ifade edeceğimizi düşünmek ve bunu satırlara dökmektir. Üstelik bunu yazarın tarzını bozmadan yapmaktır. Yazımda tüm detayları açıklamadığım için yaklaşımız çok doğru. Çeviriye yapılan olumsuz eleştirileri de elbette yayınlarım; herkes beğenmek zorunda değil. Ne şanslı ve mutluyum ki hiç bir çevirim o denli olumsuz bir eleştiri almadı. Eğer almış olsaydı emin olun onu da yayınlardım. Bu yazıdaki tepki çok daha farklı bir yöndeydi. Yorumu yapan okur kitabın orijinalini bilmeden savaş bölümlerinin çok yüzeysel geçildiğini, bunun da çevirmen hatası olabileceğini düşündüğünü yazmıştı. İşte tepkim de tam bu noktadaydı. Çünkü kitap bir savaş kitabı değil ve savaş kısımları yazar tarafından detaylandırılmamış. Dolayısıyla bunu bilmeden çevirmene yapılan bir eleştiri haksızlık. Emin olun çeviri dilini sevmedim; çeviri hatası doluydu deseydi hiç tepki vermez hatam nerede diye bakar ve kendimi geliştirmeye çalışırdım.

      Beğen

  2. Jamie Arthur
    25 Şubat 2015

    Bir kitap blogu sahibi olarak ben utandım.

    Liked by 1 kişi

    • Arzu Altınanıt
      25 Şubat 2015

      Lütfen öyle hissetmeyin, çok üzülürüm. Benim, hatta biz çevirmenlerin, kırgınlığı ve sitemi emeğe yapılan böylesi bir saygısızlık. Övgü falan beklediğimiz yok. Hatalarımızı duymaya da hazırız. İki şey istiyoruz sadece. Birincisi kitabın künyesini yazarken o kitabın bir de çevirmeni olduğunu unutmamaları ve yazarın dilini beğenirken eksik olduklarını düşündükleri bölümleri çevirmene yüklememeleri.

      Beğen

  3. Suat Akca
    24 Şubat 2015

    Arzu Hanım, bu şekilde bir eleştiriye muhatap olmanız üzücü elbette. Sizin çevirileriniz de editöre fazla bir iş düşmediğini bilenlerden biriyim. Sıkıntı sizin gibi yıllarını bu mesleğe vermiş çevirmenlerde değil gördüğüm kadarıyla. Son dönemde popüler olan çeviri kitapları işim gereği inceleme şansına sahip olduğum için şunu açıkça söyleyebilirim ki yayınevleri çeviri işini bir maliyet unsuru görüp işi o kadar ayağa düşürmeye başladır ki bu çevirileri okumak işkence. Tahminimce öğrencilere yaptırılıyor. Bu sözde çevirmenler Türkçeye hakim olmadıkları gibi karşı dile de hakim değiller. sözcük sözcük çevirerek bir dünya güzel kitabı öldürüyorlar. Sizin gibi işini hakkıyla yapan çevirmenlerin artması dileğiyle.

    Liked by 1 kişi

    • Arzu Altınanıt
      25 Şubat 2015

      Çok teşekkürler, Suat Bey. Elbette hatalarımız oluyor. En azından yazım ve noktalama hatalarımız oluyor ve editörler olmasa o hatalarla çıkar kitaplar. Hedef sıfır hata olsa da o yoğunluk ve yorgunlukta gözümüzden kaçan şeyler olmaması mümkün değil. Çeviri kalitesi konusunda size katılıyorum. Ucuz iş yaptırmak isteyen sayısız yayınevi var. Okur çeviriye eleştiri getirecek elbette. Ama sorun şu ki iyiyse yazar süper, kötüyse çeviriden duruşu çok rahatsız edici. Kötüyse yerden yere vursun, iyiyse her satırı yazara mal etmesin. Tek isteğimiz bu. Ya da sadece adımızı yazma kibarlığını göstersin.

      Beğen

  4. Fikriye
    24 Şubat 2015

    Ne yazık ki Türkiye’de bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak yaygındır. O yüzden kızmayın o kadar. Çocuktur deyip geçin.

    Liked by 1 kişi

  5. Özden Özberber
    24 Şubat 2015

    Yürü be hatun!! 🙂

    Liked by 1 kişi

Yorum Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 24 Şubat 2015 by in Çeviri, Tüm Yazılarım and tagged , , , .
%d blogcu bunu beğendi: